September 26, 2022

Başta başkent Bağdat olmak suretiyle Irak’ın birçok kenti iki gün süresince Sadr yanlılarının gösterilerine sahne oldu.

Şii önder Sadr’ın 29 Ağustos’ta siyaseti tamamen bıraktığını duyurmasının arkasından destekçileri, Bağdat’taki Yeşil Bölge’de Cumhurbaşkanlığı Sarayı ile Hükümet Sarayı’nı bastı. Güvenlik güçleri, Yeşil Bölge’nin değişik noktalarında havaya ateş açarak eylemcileri dağıttı.

Göstericiler sadece Şii liderin “evlerinize dönün” çağrısının arkasından alanlardan çekildi ve Bağdat’ta yaşam normale döndü.

9 yılda 9. siyaseti bırakma sonucu

Bu, İran’a mesafeli tavrıyla malum Sadr Hareketi lideri Mukteda es-Sadr’ın 9 yıl içinde açıklamış olduğu 9. siyasetten çekilme kararıydı.

Sadr, ilk kez Mart 2013’te hükümetten ve parlamentodan çekileceğini duyurdu. Devrin Irak parlamentosunu zayıf olarak niteleyen Sadr, hükümette kalmanın “zararı dokunan, düşmanlık ve günaha destek vermekle eşit” bulunduğunu açıkladı.

O dönem siyasetten bir tek birkaç ay uzak kalabilen Sadr, Ağustos 2013’te siyasete geri döndü.

Sadr, ikinci kez Şubat 2014’te siyaseti bıraktığını deklare etti. Şii önder, ülkede kendine ilişkin bazı medya ve hizmet kuruluşları hariç kentlerdeki tüm siyasal büroları kapatma sonucu aldı. Sadece Sadr gene fazlaca geçmeden siyasete döndü ve 30 Nisan 2014’teki seçimlere katılarak Ahrar Grubu adı altında 36 milletvekiliyle Mecliste yer aldı.

Bir süre sonra Ahrar Grubu’nun tüm faaliyetlerini askıya alan Sadr, bu kez Nisan 2016’da destekçilerine sokaklarda şov çağrısı yapmış oldu. Mukteda es-Sadr, o dönem ek olarak güvenlik güçleri, göstericilere engel olmaya kalkarsa protestoların boyutunun değişeceği tehdidinde de bulunmuş oldu.

İbadi hükümetine karşı tabanını sokağa dökmüştü

Sadr, 2016’da bir kez daha destekçilerine sokağa çıkarak hükümet aleyhinde şov yapmaları çağrısında bulunmuş oldu. O dönem Haydar el-İbadi hükümetine karşı tavrını net bir halde gösteren Sadr, ülkede yolsuzluklara adı karışanların adalete teslim edilmesini ve teknokrat bir hükümetin kurulmasını isted.

Aynı yıl Necef hariç ülkenin tüm kentlerindeki siyasal bürolarını tekrardan kapatan Sadr, bürolarının bulunmuş olduğu binaların düşük gelirli vatandaşlara tahsis edilmesi talimatı verdi.

Ekim 2016’da gösterilerini sona erdiren Sadr, Irak Meclisindeki en büyük koalisyon olan Şii Ulusal Koalisyonu’nun toplantılarına karşı başlatmış olduğu boykota da son verdi.

Yolsuzluk suçlamasıyla hükümetleri eleştirdi

Sadr, bu kez 2 yıl sonrasında, 4 Ekim 2018’de siyasal yaşamdan çekilme sonucu alarak desteklediği Meclis grubu Sairun Koalisyonu’nun hükümete katılmayacağını duyurdu.

Siyaseti altıncı kez bırakan Sadr, Aralık 2019’da yapmış olduğu açıklamada, Saddam Hüseyin tarafınca öldürülen dini merci babasıyla iki kardeşinin yatırı ve hususi kalem müdürünün bürosu hariç Irak’ta Sadr Hareketi’ne ilişkin tüm büroların bir yıl süresince kapalı kalacağını bildirdi.

Mukteda es-Sadr, Temmuz 2021’de yedinci kez siyasal hayatına son vererek seçimlere kesinlikle katılmayacağını deklare etti. Sadr, “Yolsuzluklara adı karışanlar yaptıkları kötülüklerle ülkeyi adeta ateşe verdiler.” ifadelerini kullandı.

Sadece Şii önder, bu kararından bir tek üç ay sonrasında siyasete geri dönerek katılmış olduğu seçimlerde birinci oldu.

İran yanlısı partilerle hükümet kurmaya yanaşmadı

Irak’ta geçen yıl meydana getirilen genel seçimlerin galibi Sadr Hareketi lideri Mukteda es-Sadr, yolsuzluklara bulaşanlara tepki vermek için 15 Temmuz 2022’de bir kez daha siyasetten uzaklaşma sonucu aldı.

Sekizinci kez siyaseten ayrılma kararını Necef’te 73 milletvekiliyle bir araya gelmiş olduğu sırada açıklayan Sadr, bu adımını ülkesine karşı bir “fedakarlık” olarak nitelendirdi.

İran yanlısı partilerle hükümet kurmaya yanaşmayan Sadr, siyasetten çekilme kararıyla grubundaki milletvekillerini de çekilme ettirdi. Bunun üstüne hükümet kurma işi İran’a yakın Şii siyasal çatı müessese Koordinasyon Çerçevesi’ne geçti.

Sadr yanlıları Meclisi bastı

Koordinasyon Çerçevesi’nin başbakan talibi olarak açıklamış olduğu eski Emek harcama ve Toplumsal İşler Bakanı Muhammed Şiya Sudani’ye tepki gösteren Sadr yanlıları, protesto amacıyla başkentteki Yeşil Bölge’ye girerek Meclis binasını bastı ve burada oturma eylemi başlattı.

Sadr, destekçilerine ilkin Meclisten ayrılarak oturma eylemine binanın çevresinde devam etmeleri çağrısı yapmış oldu, arkasından yargıya seslenerek Meclisin feshedilmesini istedi. Yüksek Yargı Konseyi, Sadr’ın talebine karşılık bu şekilde bir yetkileri olmadığını deklare etti.

Bu sefer hem politika hem de sahadan çekildi

Şii dini ve siyasal önder Sadr’ın siyaseti bırakma kararlarının sonuncusu 29 Ağustos’ta geldi. Destekçileri bunun üstüne gene sokaklara döküldü.

Sıhhat kaynaklarına gore, Sadr’ın siyaseti bıraktığını açıklamasının arkasından çıkan vakalarda 23 şahıs yaşamını yitirdi, 380 şahıs yaralandı.

Olayların büyümesi üstüne Sadr, dün destekçilerine “evlerinize dönün” çağrısı yapmış oldu. Sadr, açıklamasında, “Yaşanmış olan çatışmalardan dolayı Irak halkından özür temenni ediyorum. Bu devrim barışçıl olmaktan çıkmış olduğu için devrim değildir ve buna devrim diyemem. Batsın bu şekilde bir devrim.” ifadelerini kullandı.

Sadr sonrası olası senaryolar

Siyasetten tamamen çekildiğini açıklayan Sadr, bu konudaki ısrarını, “Siyasetten çekilmem şeriat gereğidir, geri dönüşü olmaz. Siyasal işleri bana sormayın, ilgilenmiyorum.” sözleriyle dün bir kez daha altını çizdi.

Irak’ta kendini hem siyasal denklem hem de sahadan soyutlayan Sadr’ın siyasal işler yerine havzadaki dini okumalara odaklanacağı konuşuluyor. Şii liderin siyasal işleri yakın kurmaylarından oluşturacak ekiple takip edeceği iddia ediliyor.

Sadr’ın siyasal sahneden çekilmesinin arkasından krize dönüşen hükümet kurma meselesi yine rakibi İran destekli Koordinasyon Çerçevesi’ne geçecek. Şii çatı yapı, Mecliste üçte iki çoğunluğu elde etmek için Kürt ve Sünnilerin yanı sıra bağımsız vekillerle tekrardan müzakerelere başlamış olacak.

Sünnilerin Meclisteki en büyük grubu olan Egemenlik Koalisyonu ile Mesud Barzani liderliğindeki Kürdistan Demokrat Partisinin (KDP) daha ilkin yanaşmadığı Koordinasyon Çerçevesi ile masaya oturabileceği de kulislerde dillendirilmeye başlandı.

Egemenlik Koalisyonu lideri Hamis Hançer, Sadr’ın siyasetten çekilme sonucu sonrası yapmış olduğu açıklamada Meclisin toplanarak yeni seçim yasası oluşturup arkasından erken seçim sonucu alması icap ettiğini söylemiş oldu.

Irak Kürt Bölgesel Yönetimi (IKBY) Başkanı Neçirvan Barzani de Sadr’ın destekçilerine “eve dönün” çağrısının arkasından yapmış olduğu açıklamada, tüm siyasal tarafları diyaloğa çağırdı. Bu da KDP’nin Sadr sonrası dönemde Bağdat’ta yürütülecek müzakerelerde yer alacağı mesajı taşıyor.

​​​​​​​İran destekli Şii yapıların önderliğinde yürütülmesi beklenen hükümet kurma müzakerelerinde Sünni ve Kürt partilerin tutumu mühim olacak. Tarafların Sadr’ın yokluğunda bakanlıkların paylaşımında anlaşması halinde Irak, koalisyonlar hükümeti dönemine geri dönmüş olacak.

Uzmanlar, bu durumda ise daha ilkin olduğu benzer biçimde halka hizmet noktasında başarısızlığın kaçınılmaz bulunduğunu ifade ediyor.



Anadolu Ajansı internet sayfasında, AA Haber Akış Sistemi (HAS) üstünden abonelere sunulan haberler, özetlenerek yayımlanmaktadır. Abonelik için lütfen iletişime geçiniz.

Leave a Reply

Your email address will not be published.

mersin escort antalya escort bursa escort antalya escort istanbul evden eve nakliyat fethiye escort escort bayan